Bước chân đầu tiên: Từ Thức Gặp Tiên

Trải nghiệm

Tuy không phải là công việc vẽ minh hoạ đầu tiên, nhưng Từ Thức Gặp Tiên là series minh hoạ đầu tiên của mình được đăng tạp chí.

Trang đầu tiên bằng tiếng Anh của truyện trên tạp chí Heritage số tháng 6/2016

Trước đó một thời gian, mình làm việc tự do bằng cách tự quảng cáo portfolio trên các trang mạng tìm việc làm quốc tế và nhận việc vẽ từ đó. Sau một năm, công việc tuy không thể gọi là ổn định, nhưng mình cũng có mức thu nhập khá tốt so với nhiều người đi làm bình thường, đôi khi còn cao hơn. Tuy nhiên, bản thân công việc không hề làm mình hài lòng. Mình không biết các tranh mình vẽ sẽ đi về đâu, được in thế nào, ai sẽ xem chúng, phản ứng của độc giả ra sao,…Hơn hết, mình luôn phải ký các hợp đồng giữ bí mật với các tác phẩm này. Bản thân mình không có quyền gì với các tác phẩm của mình và sẽ không ai biết mình là tác giả.

Mình sớm từ bỏ cách kiếm tiền này. Nhưng rồi ngay lập tức, mình rơi vào trạng thái hoảng loạn của việc không biết làm gì tiếp. Cuộc sống tình cảm cá nhân của mình cũng gặp rất nhiều sóng gió, và mình thực sự bế tắc.

Bên bàn làm việc 2016

Việc vẽ minh hoạ cho truyện cổ tích đến một cách tình cờ khi mẹ mình chủ động khoe website của mình cho một cô hàng xóm ngồi chung xe buýt. Thật bất ngờ, cô ấy lại là Art Director tại tạp chí Heritage. Một thời gian liên lạc qua lại, mình được cô đề nghị vẽ dự án đầu tiên “Từ Thức Gặp Tiên”, với một deadline khá chặt. Nhưng ai mà quan tâm cơ chứ, ở thời điểm đó, mình cực kỳ khát khao được công nhận. Rụt rè và thiếu kinh nghiệm, mình nhận công việc ngay.

Nên có một website hoặc một trang portfolio riêng của bạn! Bạn không biết là nó sẽ bay xa đến đâu, ai sẽ xem nó và nó sẽ mang lại những cơ hội gì đâu!

Vào năm 2016, quy trình vẽ cuả mình như thế này:

Đầu tiên, mình phác thảo, tính toán kỹ lưỡng bố cục, hình dáng nhân vật,…trên giấy với bút chì.

Bước hai, can lại phác thảo kỹ lưỡng này lên giấy dày hơn với bút mực đen và lên chi tiết với mực.

Bước ba, scan tranh mực đen lên máy và tô màu với Photoshop.

Một bức tranh sẽ tốn ít nhất 4 ngày để hoàn thiện nếu mình làm việc liên tục không nghỉ. Khâu lên mực chi tiết và khâu tô màu với hơn 100 layers tiêu tốn rất nhiều thời gian và công sức. Để tiết kiệm thời gian, mình rủ một người bạn tham gia làm cùng. Mất hai ngày để người bạn gửi lại cho mình một bản tô màu…mà mình không ưng ý.

Trách bạn cũng không được, sửa cũng không xong, mình đành phải tự tô màu lại từ đầu. Căng thẳng lại càng căng thẳng vì mình đã bỏ lỡ 2 ngày làm việc do không dự đoán trước được điều này.

Không phải ai cũng có cùng kỹ năng và kinh nghiệm giống như mình. Vì vậy, với những việc quan trọng, hãy đảm bảo người bạn đồng nghiệp hiểu thật rõ những gì bạn mong muốn.

Có lẽ mỗi ngày trong suốt quãng thời gian hoàn thiện series, mình đều thức đến 3-4 giờ sáng và dậy làm việc tiếp vào lúc 11 giờ trưa hôm sau. Bây giờ mình đã không còn khả năng thực hiện một lối sống có hại như vậy nữa. Nghĩ lại thì ở thời điểm đó, mình thực sự rất tệ trong việc quản trị thời gian. Có lẽ là do tuổi trẻ nữa, ai cũng có lúc vậy nhỉ?

Sớm hình thành quy trình làm việc hiệu quả là sắp xếp thời gian hợp lí, bởi công việc sẽ chỉ nhiều lên và sức lực thì ngày một ít đi.

Bản vẽ cuối cùng được hoàn thiện và sẵn sàng để gửi đi. Ngày đó, mình chật vật với việc vẽ cho đúng kích thước, sửa những chi tiết rất nhỏ mãi không ưng ý. Nhưng cứ nghĩ “sắp được đăng báo rồi” là lòng lại sung sướng. Ngày đó, mình chưa giỏi giao thiệp với mọi người. Khi nhốt mình trong nhà quá lâu, những kỹ năng của bạn cũng giống như một con dao để lâu ngày bị rỉ. Tiếc là mình đã không thể hiện lời cảm ơn của mình đến với cô biên tập đầy đủ như những gì mình thấy trong lòng. Lúc trực tiếp gặp cô ở bến xe buýt, mình chỉ gật đầu cúi chào (vì đã gửi lời cảm ơn qua email) trong khi mẹ mình hồ hởi nói chuyện với cô.

BIết ơn những người đã cho bạn cơ hội và nói trực tiếp với họ điều đó. Vượt qua sự ngại ngùng thật khó nhưng điều đó sẽ còn dễ hơn việc không nói lời cảm ơn chân thành và hối hận khi nghĩ về nó trong những năm về sau.

Nghĩ lại về ngày cầm cuốn tạp chí trên tay, mình vẫn cảm thấy vui. Cảm giác đó sẽ không còn trọn vẹn khi bạn vẽ minh hoạ cuốn thứ hai hay thứ ba. Đó là một điều gì đó đặc biệt, mình đã có thể nhìn thấy kết quả cuối cùng của những ngày làm việc vất vả. Mặc dù những ngày tháng ấy có khó khăn và cô đơn, nhưng series minh hoạ “Từ Thức Gặp Tiên” đã đánh dấu những bước chập chững của mình trên con đường xây dựng sự nghiệp với nghề vẽ minh hoạ.

Project đầu tiên, bước chân đầu tiên.

Studio vẽ: Ngày ấy và bây giờ

Trải nghiệm

Có lẽ từ khi mình “đấu tranh” với gia đình để được ở riêng năm mình 23 tuổi, thì Studio của mình cũng được hình thành. Studio bao nhiêu năm cho đến nay vẫn chỉ là một góc học tập nho nhỏ, khi có, khi không gắn liền với chỗ mình sống, có chăng là đến nay nó đã gọn gàng hơn và tinh giản hơn trước rất nhiều. Mình nghĩ rằng, sự thay đổi của góc học tập này cũng phản chiếu sự thay đổi trong chính con người mình. Khởi đầu là vào năm 2015, mình mở một tiệm gốm tại nhà.

Cửa hàng gốm Dímy – 2015

Để dành chỗ cho phòng bán gốm ở bên ngoài, mình “phải sống” trong Studio của mình, theo nghĩa đen, nghĩa là ngủ ngay sát cạnh bàn học. Và vào thời điểm đó, mình vẫn còn cực kỳmộng mơ. Mình sưu tầm đủ thứ mà mình thấy dễ thương, lạ kỳ và đặc biệt. Kiểu như một cái cúc áo hay hay, một quả thông, một cái lọ trông có vẻ dị dị,.v.v…Sở thích này khiến Studio của mình lúc nào cũng ngập trong đồ, đồ vẽ, đồ chơi đủ loại (mà mẹ gọi là đồng nát) và sách truyện.

Studio kiêm chỗ ngủ của mình – 2015

Rồi mình cũng bận vẽ và tiệm gốm phải đóng cửa, mình nhận ra rằng một mình mình không đủ sức cáng đáng cả sự nghiệp và sở thích kinh doanh cùng một lúc. Một lần nữa, Studio lại được biến đổi. Máy tính, máy scan thay thế cho gốm. Ở thời điểm này, khi mở mắt dậy, điều đầu tiên mình nhìn thấy không phải là cái bàn học nữa, chỗ học và chỗ ngủ đã được tách rời.

Cửa hàng gốm đã được thay thế bởi bàn học – 2016

Đến ngày hôm nay, hai phần ba số đồ đạc trong hình đã biến mất, được thay thế bởi những thứ thực dụng hơn là chỉ để trang trí cho đẹp. Ngày đó, có lẽ mình chỉ quan tâm đến cảm giác mình có được khi ở quanh những thứ đồ này, dù mỗi ngày mình có đá phải chân bàn bao nhiêu lần, có phải giữ con mèo tránh khỏi những đồ trang trí hay phát điên vì cố gắng giữ sạch mọi thứ khỏi bụi bẩn nhưng không được.

Phiu Thi bên cửa sổ cạnh bàn học – 2016

Đồ đạc trong Studio cũng đánh dấu những biến chuyển trong phong cách vẽ của mình. Ở thời kỳ đầu, mình chủ yếu vẽ nét (linework) phục vụ trend làm sách tô màu, đột ngột rộ lên vào năm 2016 . Và chiếc bàn kính là một công cụ cũng tạm được, dùng để can nét. Tuy nhiên thực lòng mà nói, mình chưa bao giờ ưa thích chiếc bàn này, không hiểu làm cách nào để ngồi làm việc thoải mái với nó, không hiểu sao những người làm kiến trúc có thể thoải mái làm việc với chiếc bàn này nhỉ? Dù sao thì, chỉ sau một vài tháng sử dụng, chiếc bàn không còn hữu ích với mình nữa và được chuyển ngay cho người khác khi mình đổi dần sang vẽ với Photoshop và tô màu bằng Wacom.

Studio giai đoạn mình bắt đầu vẽ digital – 2016

Mình còn nhớ ở thời điểm này, không khí làm việc trong Studio khá là nặng nề. Mình thường chạy deadline nối từ project này sang project khác, làm việc đến 2-3h sáng, thức dậy vào buổi trưa và cố ăn nhanh để tiếp tục làm việc. Món ăn thường xuyên của mình là lườn gà luộc cho thêm chút gia vị và cơm trắng, bữa ăn tối giản không có rau. Đôi khi, mình ăn luôn trên bàn vẽ và vừa ăn vừa làm việc, chẳng tốt cho sức khoẻ chút nào nhỉ. Nhưng khi ta còn trẻ, sức khoẻ là thứ duy nhất ta còn dư thừa. Cũng như bạn bè và những người trẻ khác, mình chẳng quan tâm lắm đến việc chăm sóc bản thân.

Một số lúc, năng lượng trong mình thực sự cạn kiệt. Mình còn nhớ những buổi tối, khoảng 11h, mình ngẩng mặt lên khỏi màn hình máy tính và thấy trời đã tối rồi…Cả ngày mình ở trong phòng và chẳng gặp ai cả. Mình quyết định đi bộ ra ngoài đường, mua một cốc cafe Latte ở tiệm cafe gần nhà. Cầm cốc cafe nóng trên tay, đi bộ ở vườn hoa lúc đó vẫn còn chưa vắng vẻ, mọi người ngồi chơi, rồi người vô gia cư nằm co ro trên các ghế đá,…mình thực sự cảm thấy cực kì trống rỗng. Cuộc sống của mình khi đó không có nhiều liên kết với mọi người, có rất ít lựa chọn để sẻ chia, cũng chẳng chia sẻ mấy với ai. Và vào buổi tối đó, đây là cái mà mình gọi là tự do? Mình đã nghĩ cuộc đời mình lúc đó thực sự cũng chán. Mình vẽ không phải cho mình, cũng kiếm được tiền nhưng chẳng có thời gian tiêu nó vào việc gì ngoài việc nửa đêm ra đường đi bộ mua một cốc cafe và hóng gió…một mình. Vào cuối giai đoạn tù túng đó, mình có tác phẩm đầu tiên được đăng trên báo Heritage. Đây là bước ngoặt mới, bởi sau đó mình bắt đầu nghĩ đến việc bản thân có được gì từ những thứ mình tạo ra. Tại Studio lúc đó, mình đã tận hưởng chiến thắng đầu tiên này…một mình. (Ha ha)

Ngày nhận được tạp chí Heritage có đăng truyện Từ Thức Gặp Tiên do mình minh hoạ – 2016

Năm 2017, trong một nỗ lực giúp một người bạn làm bộ phim để đời (phim tốt nghiệp) của bạn ấy, hầu như toàn bộ đồ đạc trong Studio của mình được chuyển đến rừng Cúc Phương, nơi đặt bối cảnh quay. Một số đồ đã rơi vãi và nằm lại trong rừng, mình chẳng bao giờ còn gặp lại…

Làm việc trong rừng Cúc Phương – 2017

Ra ở riêng tại một căn nhà cũng thuộc sở hữu chung của gia đình thì cũng không hẳn là đấu tranh, và bố mẹ mình thực sự cũng không hề căng thẳng trong vấn đề này. Tuy nhiên đối với mình, tách riêng để cố gắng xây dựng một cuộc sống tự chủ hơn thực sự là một điều quan trọng và mình chưa bao giờ hối hận với điều đó. Thật là may mắn nhỉ, nhưng vào năm 2017, mình không nghĩ như vậy. Lúc đó mình chỉ nghĩ đến việc “hoàn toàn tự lập”. Mình đã quyết tâm ở riêng nơi khác và thâm chí thuê riêng một căn phòng nhỏ xinh, cách chỗ ở tận 10km để làm Studio (phần vì mình không đủ tài chính để thuê gần nhà, phần vì căn phòng nhỏ này là của một người bạn và mình nghĩ rằng có thể hỗ trợ bạn ấy bằng cách thuê lại). Hằng ngày, trên cung đường dài ngoằn ngèo bên Hồ Tây, khoảng cách xa như thế không làm mình nhụt chí. Mình có một em phụ tá dễ thương, có bạn bè – cũng là những học viên đầu tiên tham gia khoá học màu nước của mình.

Studio Hà Nội Bé Bé – 2018
Lớp học vẽ gồm toàn bạn bè thân thiết tại Hà Nội Bé Bé – 2018

Vào thời điểm này, mình đã chuyển sang vẽ màu nước, vì vậy toàn bộ hệ thống hoạ cụ đã thay đổi rất nhiều so với Studio cũ. Và với bước chuyển mình này, một suy nghĩ đã dần loé lên, đó là: Mình có thể chia sẻ những gì mình đang làm, với mọi người! Và hệ thống máy ảnh và chân máy dần dần xuất hiện trong Studio, nhưng điều đó cũng tương đương với việc mình phải học rất nhiều thứ mới.

Buổi tối ngủ lại studio để chạy deadline – 2018

Những đêm chạy deadline, mình ngủ lại tại Studio này. Đây không phải là nhà của mình, chỉ là một căn phòng nhỏ lạnh lẽo trên tầng hai của một căn nhà cũ kỹ bên Hồ Tây. Mùa đông lạnh, ẩm thấp và buồn, nhưng cảm hứng làm việc của mình lúc đó đã rất khác so với những ngày cày việc ở Studio cũ. Mình không buồn, không chán, cũng không cảm thấy sợ, chỉ muốn được làm việc nhiều và tốt hơn nữa.

Cuối năm 2018, mình chuyển lại về căn nhà cũ của gia đình. Phần vì lí do tài chính, phần vì nó không phù hợp với việc gặp gỡ với mọi người do địa điểm quá xa xôi. Mình sửa sang lại cái studio từ năm nào, và cho nó một cái áo mới sáng sủa, với dàn đèn mới mà mình hay gọi là “sáng mù mắt”. Giờ đây cái studio đã thay đổi khá nhiều, sau khi biết được về phương pháp dọn nhà Konmari của Marie Kondo thì mình đã chào tạm biệt rất nhiều đồ “đồng nát đầy kỉ niệm” năm xưa. Ở một không gian “bình mới rươụ cũ”, mình vừa thấy thân thương, lại vừa thấy lòng tràn đầy cảm hứng. Hoá ra là ta có thể làm cho một không gian cũ lắm, chán lắm trở nên đẹp hơn được…bằng tiền.

Và ai biết được, có thể vài năm nữa khi cuộc sống và tài chính ổn định hơn, mình sẽ có một studio ở đâu đó xa xôi hoặc thậm chí là studio “di động trên từng cây số” – chính là các quán cafe ven đường khi mình đi thực hiện một dự án thú vị nào đó.

Mình chợt nhận ra khi viết những dòng này, mình chỉ có đúng một lần có phòng riêng trong suốt cuộc đời, đó là trong hai năm đầu bước chân vào cuộc đời, mình đi làm công sở và vẫn ở nhà bố mẹ. Khi mình thực sự có một chỗ nào đó, thì đó là cái Studio nơi mình vẽ. Cuộc sống của mình vào quãng trưởng thành là quay quanh bàn vẽ. Chiếc bàn lớn lên và mình cũng lớn lên.

Có câu, cuộc đời thay đổi khi chúng ta thay đổi, không biết với tốc độ thay đổi theo từng năm, Studio và mình sẽ đi về đâu nhỉ?